GE15 guide in Panjabi: ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ 15ਵੀਆਂ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਸੂਬਾ  ਚੋਣਾਂ  ਵਾਸਤੇ ਕਮਰਕਸੇ ਕੱਸ ਲਓ।

0
521
The Malaysian Parliament – Photo: Izuddin Helmi Adnan

This is a beginner’s guide for Panjabi readers who have become Malaysian citizens since the last general elections. Since the implementation of the automatic voters registration, most of these new citizens, made up largely of Panjabi women married to locals, are now eligible to vote. Many of them still don’t know that they have been automatically registered as voters. If you know any of them please copy and forward them this article. By Jaspal Singh.

ਲਿਖਤੁਮ: ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ 

ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੰਸਦ (ਲੋਕ ਸਭਾ) 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ (constitution) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੋਣ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 9 ਦਸੰਬਰ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (Election Commission) ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 15ਵੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ (15th General Elections) ਲਈ ਪੋਲਿੰਗ ਦਿਵਸ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਦੀ ਮਿਤੀ 5 ਨਵੰਬਰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ 14 ਦਿਨ ਚੱਲੇਗਾ।

9 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਤੱਕ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 21,173,638 ਵੋਟਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 18 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ  ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਹੋ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ GE15 ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਹੈ

2021 ਵਿੱਚ Undi18 ਬਿੱਲ ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੋਣਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ 18 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਬੂਥ ‘ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। 18 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵੋਟਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ  16 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ  ਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ MySPR Semak – https://mysprsemak.spr.gov.my/semakan – ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ SPR ਹੌਟਲਾਈਨ (+603 8892 7200) ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। 

MySPR Semak ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੋਟਿੰਗ ਸਥਿਤੀ (voting status) ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਬਸ ਆਪਣਾ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ (MyKad) ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਕੈਪਚਾ (captcha) ਭਰੋ। ਤੁਸੀਂ  ਆਪਣਾ ਇਲਾਕਾ (lokaliti), ਵੋਟਿੰਗ ਸਥਾਨ (daerah mengundi), ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (Dewan Undangan Negeri ਜਾਂ DUN), ਸੰਸਦ (parlimen) ਅਤੇ ਸੂਬਾ (negeri) ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਕਿੱਥੇ ਪਾਉਣੀ ਹੈ

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 38,348 ਵੋਟਿੰਗ ਸਟ੍ਰੀਮ ਦੇ ਨਾਲ 8,958 ਆਮ ਪੋਲਿੰਗ ਕੇਂਦਰ ਹੋਣਗੇ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ  ਆਪਣੇ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਔਨਲਾਈਨ ਜਾਂਚ MySPR Semak ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਪੋਲਿੰਗ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ

ਕਰਨਾ

1. ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ MyKad ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।

2. ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਹੁੰ ਉਤੇ ਕੋਈ ਪੇਂਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।

3. ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਵੋਟਿੰਗ ਬੈਲਟ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਟੈਂਪ ਹੈ।

ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ

1. ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੀ ਪਾਰਟੀ ਲੋਗੋ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਨਾ ਪਹਿਨੋ।

2. ਬੈਲਟ ਪੇਪਰਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਾ ਲੈਕੇ ਆਇਓ ਜਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅੰਦਰ ਨਾ ਲੈਕੇ ਜਾਇਓ।

3. ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਾ ਘੁੰਮੋ।

4. ਵੋਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੋਣ ਅਪਰਾਧ ਐਕਟ (Election Offences Act) 1954 ਦੀ ਧਾਰਾ 5(2) ਅਤੇ ਧਾਰਾ 5(3) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਕਦਮ ਕੀ ਹਨ

ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੋਟਰ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਤਕਾਲ ਰਿਫਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪੋਲਿੰਗ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ:

1. ਆਪਣੇ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਬੈਲਟ ਬਾਕਸ ਲਈ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੋ।

2. ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (election ushers) ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਂ ਉਤੇ ਲਕੀਰ ਮਾਰਨਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੈਲਟ ਪੇਪਰ ਸੌਂਪਣਗੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਿਆਹੀ (indellible ink) ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਨਗੇ।

3. ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਲਟ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ (markings) ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਵੋਟ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਬੈਲਟ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।

4. ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ X ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ।

5. ਬੈਲਟ ਸਲਿੱਪ ਨੂੰ ਬੈਲਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ  ਪਾਓ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜੁਮੇਵਾਰੀ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਜਾਵੇਗੀ 

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, GE15 ਲਈ 222 ਸੰਸਦੀ/ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਹਾਂਙ (Pahang) ਵਿੱਚ 42 ਰਾਜ ਸੀਟਾਂ, ਪਰਲਿਸ (Perlis) ਵਿੱਚ 15 ਰਾਜ ਸੀਟਾਂ, ਪੈਰਾਕ (Perak) ਵਿੱਚ 59 ਰਾਜ ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਸਾਬਾਹ (Sabah) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸੀਟ ਹੋਵੇਗੀ।

ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੂਬੇ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣਗੇ। 

GE15 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 117 ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (state legislative assembly ਜਾਂ DUN) ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਬਾਹ (Sabah), ਸਾਰਾਵਾਕ (Sarawak), ਜੋਹੋਰ (Johor) ਅਤੇ ਮਲਾਕਾ (Melaka) ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਜੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਲਾਨਤਾਨ (Kelantan), ਤ੍ਰੰਗਾਨੂ (Trengganu), ਕਡਾਹ (Kedah), ਸਲਾਂਙੋਰ (Selangor), ਨਗਰੀ ਸਮਬੀਲਾਨ (Negeri Sembilan) ਅਤੇ ਪਿਨੈਂਙ (Penang) ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਂਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਆਖਰੀ ਸ਼ਬਦ 

ਆਸ ਹੈ ਕੇ ਇੱਕ ਜੁਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵੋਟਰ ਆਪਣੀ ਬਹੁਮੁਲੀ ਵੋਟ ਪਾਕੇ ਇਸ ਮੁਲਕ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣੌਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਹਿਸਾ ਅਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਐਸਾ ਸੋਨ੍ਹੇਰੀ ਮੌਕਾ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਗੁਆਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ।

ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ: ਲਿਖਾਰੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰ Malay Mail ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਚੀਫ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, New Straits Times ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ Business Times ਦੇ ਸਬ-ਐਡੀਟਰ ਰਹਿ ਚੁਕੇ ਹਨ

RELATED STORY:

Parliament dissolved, Malaysia gets ready for general elections (Asia Samachar, 10 Oct 2022)

ASIA SAMACHAR is an online newspaper for Sikhs / Punjabis in Southeast Asia and beyond. When you leave a comment at the bottom of this article, it takes time to appear as it is moderated by human being. Unless it is offensive or libelous, it should appear. You can also comment at Facebook, Twitter, and Instagram. You can reach us via WhatsApp +6017-335-1399 or email: asia.samachar@gmail.com. For obituary announcements, click here.

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY